İstanbul, Türkiye

Vesayet Davası Nedir? Süresi Ne Kadardır?

Fiili ehliyeti olmayanları korumak maksadı ile yürürlüğe konulan vesayet, medeni hukukun en önemli kurumlarından biridir. Konu ile ilgili yeterli bilgi sahibi olunmamasından dolayı, birçok kişi önemli mağduriyetler yaşıyor. Vesayet sayesinde hem ergin ve çocukların hakları korunurken, hem de hayatları güvence altına alınabiliyor.

Vesayet Nedir?

Herhangi bir velayet altına alınmamış olan küçük yaştaki çocuklar ve özel duruma sahip olan ergin şahısların, maddi ve kişisel menfaatlerinin korunması için düzenlenen hukuk kurumuna vesayet adı veriliyor. Bir kişinin vesayet altına alınması, o kişinin kendi talebi ile olabileceği gibi kanuni zorunluluk olarak da gerçekleşebiliyor.

Kanunen vesayet altına alınan herkese mutlaka bir vasi tayin edilmektedir. Tayin edilen vasiler, vesayetleri altındaki kişilerin başta kişilikleri ve mal varlıkları olmak üzere, tüm menfaatlerini korumak zorundadır. Vasiler aynı zamanda, vesayeti altındaki kişileri, tüm hukuksal konularda temsil etme yetkisine de sahiptirler.

Vesayet Davası Nedir ve Nasıl Açılır?

18 yaşından küçük ve velayet altında olmayan çocuklar ile kısıtlı bulunan erginlere vasi tayin edilmesi için, vesayet davası açılması gerekir. Vesayet davalarında sadece davacı taraf bulunmaktadır ve dava vesayet altına alınması istenen şahısların durumunu belirten yazılı bir dilekçe ile açılır. Bazı durumlarda ise durumu tespit eden ilgili kurumların bildirmesi ile dava resen de açılabilir.

Davacılar vasi atanmasını gerektiren kişilerin ikamet ettiği yerdeki sulh hukuk mahkemesine, vesayet davası açabilirler. Vasi atamasını sulh hukuk mahkemeleri yaparken, vasi ile ilgili tüm faaliyetlerin denetimini ise, aynı yerdeki asliye hukuk mahkemeleri yürütürler. Bazı vesayet davaları çok kısa sürede sonuçlanırken, bazı davalar ise gerekli belge ve sağlık raporlarının temin edilmesi gibi işlemlerden dolayı, bir yıldan fazla bile sürebilir.

Hukuki yetersizliklerden dolayı, bazı davalar olumsuz olarak da sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle, vesayet davalarında uzmanlaşmış bir avukat ile işlemlerin yürütülmesi, hem sürenin kısalmasına hem de davanın olumlu sonuçlanmasına katkı sağlayacaktır.

Vasi Tayini Dilekçesi Nasıl Yazılır?

Vasi tayini, bir başka deyişle vesayet davası dilekçesi, vasi ataması için sürecin en önemli safhasını oluşturur.

Vasi tayini dilekçesinde en az şu hususların bulunması gereklidir;

  • Davanın açıldığı sulh mahkemesinin ismi
  • Davacıya ait bilgiler (adı ve soyadı, T.C. Kimlik nu. ve adresi gibi)
  • Davalıya ait bilgiler (genellikle hasımsız açılır)
  • Dava konusu
  • Vasi atanması istenen kişiye ait bilgiler (adı ve soyadı, T.C. Kimlik nu. ve adresi gibi)
  • Açıklamalar
  • Hukuksal nedenler
  • Deliller
  • Sonuç ve istem
  • Davacının adı ve soyadı ile imzası
  • Ekler

Vasi tayini dilekçesinin en önemli bölümlerinden olan deliller kısmına, mutlaka resmi belgeler ve devlet hastanelerinden alınan sağlık raporlarının konu ve numaraları yazılmalıdır. Belgeler ise, ekler kısmına kimlik fotokopileri ile birlikte eklenmelidir.

Vesayet ve Vasi Tayini Şartları Nelerdir?

Medeni kanunun 404 ile 407 arasındaki maddelerde vesayeti gerektiren şartlar ayrıntılı olarak belirtilmiştir.

Bu şartlar şu şekilde sıralanmaktadır;

  • Yaşın küçük olması: 18 yaşından küçük tüm çocuklar, herhangi bir velayeti bulunmuyorsa vesayet altına alınırlar. Tüm idari makamlar ile nüfus müdürlüğü ve noter gibi kurumlar, faaliyetlerini yürütürken, velayet altında bulunmayan ve 18 yaşından küçük olduğunu tespit ettikleri çocuklar için, vesayet makamlarına bu durumu bildirmek zorundadırlar.
  • Kısıtlanma: Kısıtlanma nedeni ile vesayet iki başlık altında değerlendirilmektedir. Bunlardan birincisi; akıl zayıflığı ya da akıl hastalığı nedeni ile kısıtlanmadır. Söz konusu nedenlerden dolayı kişisel işlerini yapamayan ve güvenliklerinin sağlanması gereken kişiler ile diğer insanların güvenliklerini tehlike altına sokan kişiler vesayet altına alınır. İkinci kısıtlanma nedeni ise; uyuşturucu ya da alkol bağımlısı olma, savurganlık, kötü yönetim ve kötü yaşama tarzıdır.
  • Bu kişilerde kendi ve yakınlarının mal varlıklarını kötü bir duruma düşürebileceklerinden ve diğer insanların güvenliklerini tehlike altına sokabileceklerinden vesayet altına alınır ve bu kişilere vasi tayin edilir. Tüm idari makamlar ile nüfus müdürlüğü ve noter gibi kurumlar, faaliyetlerini yürütürken bu durumdaki kişilere rastladıklarında, vesayet makamlarına bu durumu bildirmek zorundadırlar.
  • Hapis (hürriyeti bağlayıcı) cezası almış olma: Kanuna göre bir yıl ve daha fazla kesinleşmiş hapis cezası alan kişiler kısıtlanır. Cezanın ifa ettirilmesi ile görevli olan makam, vesayet makamlarına bu durumu bildirmek zorundadırlar.

Bunların yanı sıra, kişinin kendi talebi ile vesayet altına alınması da bulunmaktadır. Söz konusu kişiler; deneyimsizlikleri, sakatlıkları, ağır hastalıklı olmaları ve yaşlarının ilerlemiş olması gibi nedenlerden dolayı, mahkemeden vesayet altına alınmalarını talep edebilirler.

Vasi Görev Süresi Ne Kadar Sürer?

Vasiler, sulh mahkemesi kararı ile en çok iki yıllığına atanırlar. Bu sürenin sonunda yapılan incelemede, vasi atanan kişinin durumu değişmemişse ve vasi olan kişinin de istekli olması durumunda bu süre iki yıl daha uzatılabilir. Uzatma işlemi de sulh mahkemesi tarafından gerçekleştirilir.

Vasi Tayin Edilen Kişinin Görevleri Nelerdir?

Vasi tayin edilen kişiler, velayetleri altındaki kişilerin tüm haklarını korumakla yükümlüdürler. Bu kapsamda kanun tarafından yüklenen bazı görevleri yapmakla mükelleftirler.

Bu görevler, şu şekilde sıralanabilir;

  • Defter tutulması: Vasi olarak tayin edilen kişiler, velayeti altındaki kişilerin mal varlıklarını korumak zorundadır. Bu maksatla da, vasisi oldukları kişinin gelir ve gider durumlarını güncel olarak kaydedecekleri bir defter tutmak zorundadırlar.
  • Değerli eşyaların saklanması: Vasi olarak tayin edilen kişiler, velayeti altındaki kişilerin Kıymetli eşya, evrak, belge ve rapor gibi önemli şeyleri vesayetleri bitene kadar muhafaza ederek saklamak zorundadırlar.
  • Taşınır malların satılması: Vasi olan kişiler, vasisi olduğu kişiye menfaat sağlamak maksadı ile bazı taşınmazlarının açık artırma ile satışını yapabilirler. Bu satışların da kayıt altına alınması gereklidir.
  • Paraların yatırılması: Vasi olan kişiler, vasisi olduğu kişiye ait ve acil olarak gerekli olmayan paralarını, vasi atanan kişiye faiz geliri sağlamak maksadı ile bankaya yatırabilirler. Söz konusu şahsın, güvenli olmayan yatırımları varsa, bunları da güvenli yatırımlara dönüştürebilirler.
  • Küçüğe karşı özen sorumluluğu: Vasi olan kişiler, vasisi olduğu küçük çocukların başta eğitim ve bakım olmak üzere tüm sorunluluklarını gerçek ebeveyni gibi yapmakla yetkilidir.
  • Küçüğü kısıtlayabilme durumu: Vasi olan kişiler, vasisi olduğu küçük çocukların daha iyi koşullarda yaşamını sağlamak için, kamu kurumuna yerleşmesini sağlayabilir ya da mahkeme tarafından sağlanmasını talep edebilir. 16 yaşından küçük çocukların, söz konusu karara itiraz hakkı bulunmamaktadır. Vasi bu işlemi kısıtlananlar için de gerçekleştirebilir.

Ayrıca, vasi olarak tayin edilen kişilerin, velayeti altındaki kişileri tüm hukuki konularda temsil etme görevi de bulunmaktadır. Vasiler, vasisi olduğu kişiler için yaptıkları şahsi harcamaları belgeleyerek, masrafların iadesini talep edebilirler. Bu harcamalar haricinde, vasilik yapmak için de ücret talep edebilirler. Vasiler, vasisi oldukları kişi adına kefil olamaz, bağış yapamaz ve vakıf kuramazlar.

Kimlerin Vasilikten Kaçınma Hakkı Bulunur?

Kanunda bazı kişilere vasilikten kaçınma hakkı tanınmıştır.

Bunlar şu şekilde sıralanmaktadır;

  • 60 yaşından daha büyük yaşta olanlar
  • Vasilik yapamaya elverişli durumda (sürekli hastalık veya bedensel özür nedeniyle) olmayanlar
  • Dörtten fazla çocuk sahibi olanlar

Ayrıca savcılık veya hakimlik meslek mensupları ile Cumhurbaşkanı, bakanlar ve TBMM üyeleri de vasilikten kaçınma hakkına sahiptirler.

Dilerseniz aile hukuku, vesayet davaları ve çocuk hakları sayfalarına da göz atabilirsiniz.

Yazıyı Paylaş

Bu yazıyı okuyanlar bunlarıda okudu

Call Now Button
Mesajlaşmaya Başla!
Whatsapp Danışma Hattı
Merhaba!
Nasıl Yardımcı Olabiliriz?